Devlet Yapısı ve Yönetim Biçimi

Türkiye Cumhuriyeti  demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devlettir. Devletin yönetim biçimi cumhuriyettir ve kuvvetler ayrılığı ilkesi benimsenmiştir. Buna bağlı olarak devletin temel anayasal organları yasama, yürütme ve yargıdan oluşmaktadır.

Yasama yetkisi, Türk ulusu adına Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne aittir ve bu yetki devredilememektedir. Meclis üyeleri, 5 yılda bir yapılan seçimlerle halk tarafından belirlenir. Türkiye’de oy vermek her Türk vatandaşı için bir hak ve görevdir. Seçim dönemlerinde 18 yaş üzeri her Türk vatandaşı, yurt içi seçim noktaları, sınır kapıları ve yurt dışı seçim noktalarında oy vererek tercihini yapar. Seçmenler, oy vermenin yanı sıra siyasi partiye üye olarak da destek verebilir. Türkiye’de yaşayan yabancıların oy verme, siyasi partiye üye olma ve diğer siyasi hakları elde edebilmeleri için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaya hak kazanması gerekir. Vatandaşlık hakkı hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen halkoylamasıyla kabul edilen Anayasa Değişikliği Kanunu gereğince TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri 24 Haziran 2018 tarihinde aynı gün yapılmış ve başkanlık sistemi eksenli Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmiştir.  Bu Anayasa değişikliğiyle birlikte Türkiye, yönetim biçimi olarak başkanlık rejiminin uygulandığı ülkeler arasında yerini almıştır.

Türkiye’de merkezi idare; coğrafi duruma, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere, iller de diğer kademeli bölümlere yani ilçelere ayrılır. Türkiye’de 81 il bulunmaktadır. Vali, ilde adli ve askeri kuruluşlar dışında, çalışan tüm personelin en büyük amiridir. İlçelerde ise en büyük amir kaymakamdır. 

Valilikler ve kaymakamlıkların yanı sıra, il ve ilçe merkezlerinde alt ve üst yapı ve diğer hizmetleri yerine getirmek için belediyeler hizmet verir. Yerel seçimler, 5 yılda 1 yapılır ve 18 yaş üstü tüm Türk vatandaşları bulundukları ilçe ve il için oy kullanma hakkına sahiptir. 

Türkiye’de yargı yetkisi Türk milleti adına bağımsız mahkemeler ve yüksek yargı organlarınca kullanılmaktadır. Anayasa’nın yargı yetkisine ilişkin bölümü hukukun üstünlüğü ilkesine dayalıdır. 

Yargı yetkisi mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkelerine dayanmaktadır. Hâkimler görevlerinde bağımsız olup Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm vermektedir.